Gdansk wordt ook wel het Amsterdam van Polen genoemd. Als je door de straatjes loopt, begrijp je waarom:  middeleeuwse steegjes voeren je naar pittorske grachten met statige grachtenpanden.

Restaurants zijn er in overvloed, net zoals kleine boetiekjes en allerlei hippe nachtclubs. Ontbijten doe je trouwens het beste in je hotel, want de meeste restaurants zijn pas later op de dag open. Een leuke uitzondering hierop zijn de Milkbars, plekken waar je voor weinig geld een heerlijk Pools ontbijt kunt krijgen. Aansluiten in de rij, je gerechten kiezen en daarna een plekje zoeken aan de tafels. Een echte Poolse Milkbar is Bar Mleczny Neptun. Vroeger in de communistische tijd waren er veel meer van dit soort goedkope eetgelegenheden, om werknemers van een goede voedzame maaltijd te voorzien.

1614 Gouden Poort
1614 Gouden Poort

Geschiedenis
Gdansk is als vissersdorpje ontstaan in de 5e eeuw. Rond het jaar 1000 kwam Danzig (Gdansk) voor het eerst voor in geschriften. In 1308 werd de stad door de Ridders van de Duitse orde ingenomen. Vanaf dat moment werd Gdansk een deel van Pruisen en kreeg de Duitse taal de overhand.

De stad had een enorme opleving in de 16e en 17e eeuw doordat veel Pools graan via de haven van Gdansk werd geëxporteerd. Uit die tijd dateren ook de statige herenhuizen, die veelal door Nederlandse architecten werden ontworpen.

De Tweede Wereldoorlog verliep voor Gdansk desastreus. In 1945 probeerden veel Duitstaligen het gebied te ontvluchten richting Duitsland om aan de meedogenloosheid van het Rode Leger te ontkomen. Diegenen die niet wisten te vluchten werden in de jaren daarna soms met veel geweld uit de stad verdreven.

Lech Walesa
Tijdens het communisme hadden werknemers weinig mogelijkheden om voor zichzelf op te komen. Dat veranderde in de jaren ’70 toen een elektromonteur uit de Lenin-fabriek in Gdansk met zijn vakbond Solidariteit massale stakingen organiseerde.

1980 Stakingsleider Lech Walesa knielt voor priester, temidden van stakers van de Lenin-fabriek
1980 Stakingsleider Lech Walesa knielt voor priester, temidden van stakers

Het communistische regime probeerde de beweging van Lech Wałęsa op allerlei manieren tegen te gaan, maar zonder resultaat: enkele jaren later kreeg Solidariteit zoveel steun van de Poolse bevolking dan er onderhandelingen werden gevoerd. Wałęsa bereikte in 1989 met Solidariteit een officiële politieke status en werd in 1990 bij de eerste presidentsverkiezingen na de omwenteling gekozen tot President van Polen.

Poległych Stoczniowców
Poległych Stoczniowców

 

 

Vlakbij Gdansk herinnert het grote monument Poległych Stoczniowców aan de strijd die Wałęsa met de havenwerkers voerde tegen het regime. Het 42 meter hoge monument is in 1980 geplaatst als eerbetoon aan 45 havenwerkers die werden gedood tijdens een protest in 1970.